IFAB’dan devrim niteliğinde yenilikler
Uluslararası Futbol Birliği Kurulu IFAB, 2026 Dünya Kupası öncesi oyunu hızlandıracak yeni kuralları onayladı; 5 saniye kuralı ve VAR yetkisi genişletildi.
Toplantının en önemli gündem maddesi 2026 Dünya Kupası ile birlikte 2026/27 sezonundan itibaren uygulanacak yeni kurallardı. FIFA’nın teknik kurulları tarafından hazırlanan ve IFAB’ın 20 Ocak günü Londra’da yaptığı iş toplantısında İcra Kurulu’na sunulması kararlaştırılan yeni kurallar, futbolun daha hızlanması ve oyunun daha adil şekilde oynanması için hayata geçirildi.
Britanya’dan dört üye ile FIFA’yı temsilen dört üyenin yer aldığı 8 kişiden oluşan IFAB İcra Kurulu, kendilerine sunulan tüm kural değişikliklerini ve yenilikleri onayladı.
FIFA teknik kurulları tarafından sunulan yeniliklerin en önemlileri oyunun hızlandırılmasını sağlamak amacıyla alınan önlemler ile VAR tarafından yapılacak ek incelemelerin getirilmesi oldu. Bunun yanında şu ana kadar uygulanan yeniliklerle ilgili güncellemelerde İcra Kurulu tarafından onaylandı.
Onaylanan yeni uygulamalar şunlar oldu
-Daha önce kalecilere getirilen 8 saniye kuralı, kale vuruşu ve taç atışlarında 5 saniye olarak uygulanacak. Kale atışını 5 saniyeden önce kullanmayan takım aleyhine korner atışı kararı verilirken taç atışlarında 5 saniye kuralına uymayan takımlar atış hakkını kaybedecek ve karşı takım taç kullanacak.
-Oyuncu değişiklikleri 10 saniye içinde yapılacak. Eğer çıkacak oyuncu 10 saniyeyi geçirirse, yerine girecek oyuncu en az 1 dakika süreyle kenarda bekleyip oyuna dahil olacak. Eğer oyun 1 dakikadan uzun süreyle durmazsa oyuncu oyunun durmasını bekleyecek.
-Sahada tedavi gören oyuncular da bir dakika boyunca saha kenarında bekleyip oyuna ondan sonra girecek. Ancak oyuncunun oyuna dahil olmasına bir dakika sonunda hakem ekibi karar verecek.
-Futbolcular artık güvenli şekilde kapatılması ve yaralanmaya neden olamaması koşuluyla takılarını sahada kullanabilecekler.
Yeni VAR uygulamaları
Hayata geçtiğinden bu yana yalnızca gol, penaltı, kırmızı kart ve ofsayt pozisyonlarında oyuna müdahale yetkisi olan VAR, ikinci sarı kart ile verilen kırmızı kartlara müdahale edemiyordu. Ancak VAR bundan sonra yanlış ikinci sarı kartlar ile yanlış verilen korner kararlarına da müdahale edecek. Bununla birlikte bir takımın haksız yere eksik kalmasının önüne geçilirken yanlış kornerler sonrası atılabilecek gollerin de önüne geçilmesi amaçlanıyor. VAR, verilmeyen ikinci sarı kart ve yanlış verilen aut kararlarına ise yine karışmayacak. VAR, eğer açık bir şekilde yanlış cezalandırılan bir takım varsa buna da müdahale edebilecek.
Oyun Kuralları 2026/27
Ayrıca, 1 Temmuz 2026'dan itibaren geçerli olacak (bu tarihten önce başlayan müsabakalar değişiklikleri daha erken uygulayabilecek) Oyun Kurallarının bir sonraki sürümünde aşağıdaki değişiklikler yer alacaktır:
• 3. Kural (Oyuncular): A Takımı uluslararası hazırlık maçlarında izin verilen oyuncu değişikliği sayısı sekize çıkarılmıştır; her iki takım da en fazla on bire kadar daha fazla artış konusunda anlaşabilir.
• 4. Kural (Oyuncunun Ekipmanları): Tehlikeli olmayan eşyaların, güvenli ve sağlam bir şekilde örtülmeleri şartıyla taşınmasına izin verilir.
• 5. Kural (Hakem): Hakemlerin vücut kameraları (göğüs veya başa takılan) müsabaka seçeneği olarak kullanılabilir; kameralar müsabaka tarafından sağlanır ve görüntülerin kullanımı kontrol edilir.
• 8. Kural (Oyunun Başlangıcı ve Yeniden Başlatılması): Oyun durdurulmamış olsaydı topa sahip olacak veya topu elinde tutacak olan takım için topun bırakılacağına dair açıklama.
• 10. Madde (Maçın Sonucunun Belirlenmesi) ve 14. Madde (Penaltı Vuruşu): Penaltı atıcısının kazara "çift dokunuşu" ile ilgili 31 numaralı genelgede (Haziran 2025) yer alan açıklamanın eklenmesi .
• 12. Kural (Fauller ve Kötü Davranışlar): Hakem, (açık bir gol fırsatını engelleme) nedeniyle avantaj kuralını uygularsa ve gol atılırsa, kural ihlali yapan oyuncuya sarı kart gösterilmez, çünkü kural ihlali golü engellememiştir.
IFAB ayrıca, (i) oyuncuların hakem kararına veya takım yetkililerinin bu tür bir eylemi kışkırtmasına karşı protesto amacıyla tek taraflı olarak oyun alanını terk etme kararı almaları ve oyuncuların maçlar sırasında rakipleriyle karşı karşıya geldiklerinde ağızlarını kapatmaları durumlarında alınacak önlemlerin geliştirilmesi için istişare yapılması konusunda da mutabık kaldı.
Genel Kurul, ofsaytla ilgili denemelerin devam ettirilmesi konusunda anlaştı ve yarı otomatik ofsayt teknolojisinin (SAOT) geliştirilmesi ve FIFA öncülüğünde yürütülen Futbol Video Desteği (FVS) denemesi hakkında güncellemeler aldı.
IFAB Futbol kuralları FIFA tarafından değil, geleneksel olarak 1886'da kurulan IFAB tarafından belirlenmekte. Ancak yine de FIFA'nın kararlarda önemli bir etkisi var. İcra Kurulu’ndaki sekiz oy hakkına sahip üyenin dördü FIFA'dan gelirken, diğer dört oy İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'dan dört Britanya federasyonuna ait. Kural değişikliğinin uygulanabilmesi için Genel Kurul'da dörtte üç çoğunluk gerekiyor. Ancak çoğu durumda, anlaşmaya önceden varılıp toplantı günü kararlar açıklanıyor.