Kış gündönümü (Ekinoksu) nedir? 21 Aralık En uzun gecede neler yaşanır?
Kış gündönümü 22 Aralık (bugün) başladı. Kış mevsiminin geldiğinin habercisi olan Kış gündönümünde en uzun gece yaşanmaktadır. Yani gündüzler kısalarak geceler uzayacak. İşte kış gündönümü ile ilgili bilinmeyen detaylar...
Her yıl kuzey yarımkürede kış gün dönümü olarak gerçekleşen 21 Aralık aynı zamanda yılın en uzun gecesi oluyor. Güneş ışıklarının Oğlak Dönencesi’nde dik olarak geldiği günde en uzun gece yaşanırken bu tarih bazı ülkelerde kışın başlangıcı bazı ülkelerde ise kışın ortası olarak kabul ediliyor. Aynı tarih güney yarımkürede ise yaz gün dönümüne denk geliyor.
21 Aralık’ta kuzey yarımkürede günlerde uzamaya başlarken güney yarımkürede ise günler kısalmaya başlıyor. Kuzey yarımkürede 21 Aralık tarihi gölgelerin uzun olduğu gün olarak adlandırılıyor. Yaz gün dönümünde ise yarımkürelerde yaşanan olayların tam tersi yaşanıyor. Kuzey yarımkürede 21 Haziran tarihi ise yaz gün dönümü olarak kabul ediliyor.
KIŞ GÜNDÖNÜMÜ NEDİR?
21 Aralık Kış gündönümü, güneş ışınlarının Oğlak Dönencesi'ne dik geldiği an. Kuzey yarımkürede günler uzamaya, güney yarımkürede kısalmaya başlar. Bu tarih bazı ülkelerde kuzey yarımkürede kışın, güney yarımkürede yazın başlangıcı sayılır. Bununla beraber bazı ülkelerde de yazın veya kışın tam ortası kabul edilir. Güney yarımkürede en uzun gündüz , Kuzey yarımkürede en uzun gece yaşanır.
21 ARALIK'TA (EN UZUN GECE) NELER YAŞANIYOR?
a. Kuzey Yarım Küre
Güneş ışınları Yengeç Dönencesi’ne 43°06' lık açı ile gelir. Kış mevsiminin başlangıcıdır. En uzun gece, en kısa gündüz yaşanır. Yengeç Dönencesi’nden kuzeye gidildikçe gece süresi uzar, gündüz süresi kısalır.
Bu tarihten itibaren geceler kısalmaya, gündüzler uzamaya başlar. Fakat 21 Mart tarihine kadar, geceler gündüzlerden uzundur. Aydınlanma çemberi Kuzey Kutup Dairesi’ne teğet geçer.
Yengeç Dönencesi’nin kuzeyi güneş ışınlarını yıl içerisinde alabileceği en dar açı ile alır. Bu tarihten itibaren güneş ışınlarının gelme açıları büyümeye başlar. Yengeç Dönencesi’nin kuzeyinde en uzun gölge yaşanır. Bu tarihten itibaren gölge boyları kısalmaya başlar.
b. Güney Yarım Küre
Güneş ışınları Oğlak Dönencesi’ne 90° lik açı ile gelir. Yaz mevsiminin başlangıcıdır. En uzun gündüz, en kısa gece yaşanır. Oğlak Dönencesi’nden güneye gidildikçe gündüz süresi uzar, gece süresi kısalır.
Bu tarihten itibaren gündüzler kısalmaya geceler uzamaya başlar. Ancak 21 Mart tarihine kadar, gündüzler gecelerden uzundur. Aydınlanma çemberi Güney Kutup Dairesi’ne teğet geçer. Oğlak Dönencesi’nin güneyi güneş ışınlarını yıl içerisinde alabileceği en dik açı ile alır. Bu tarihten itibaren güneş ışınlarının gelme açıları küçülmeye başlar.
Oğlak Dönencesi’nin güneyinde en kısa gölge yaşanır. Bu tarihten itibaren gölge boyları uzamaya başlar.
EN UZUN GECE HANGİ ŞEHİRDE YAŞANACAK?
Türkiye'nin de içinde bulunduğu Kuzey yarımkürede en uzun gece yaşandıktan sonra 23 Aralık'tan itibaren geceler kısalıp gündüzler uzamaya başlayacak. 21 Aralık’ta ülkemizde en uzun gece ise Kuzey'deki Sinop'ta yaşanacak.
GÜNDÖNÜMLERİ VE EKİNOKS TARİHLERİ
21 Mart (ekinoks) : Gece ve gündüz eşit olur, bizim bulunduğumuz kuzey yarım kürede ilkbahar başlarken güney yarımküre sonbahara girer.
21 Haziran (Yaz gündönümü): Yılın en uzun gündüzü ve en kısa gecesinin yaşandığı zamandır. Bir diğer adı da Yaz gündönümüdür. Kuzey yarım kürede yaz başlarken güney yarım kürede kış başlar.
23 Eylül (ekinoks): Gece ve gündüz eşit olur. Kuzey yarımkürede yaz biter, sonbahar başlar. Güney yarımkürede ise bahara geçiş olur.